DXF Dosyası Hazırlama: CAD'den Kesime

CNC kesim siparişlerinde başlangıç noktası neredeyse her zaman bir DXF dosyasıdır. Doğru hazırlanmış bir DXF, atölyede dakikalar içinde kesime girer; hatalı bir DXF ise tezgahı 30 dakika boş bırakır, üretim 1-2 gün gecikir. Bu yazıda CAD ortamında DXF nasıl hazırlanır, hangi kurallara uyulması gerekir ve atölye tarafından sıkça reddedilen hata türleri nelerdir teknik olarak inceliyoruz.

DXF Nedir?

DXF (Drawing Exchange Format), Autodesk'in 1982'de geliştirdiği vektör tabanlı bir CAD dosya formatıdır. ASCII metin (okunabilir) veya binary (sıkıştırılmış) olarak iki sürümü vardır. Endüstride binary DXF her CAM yazılımı tarafından okunabildiği için CNC üretimde de facto bir standart halini almıştır.

Hangi Yazılımlar DXF Üretebilir?

Hemen hemen her ciddi 2D çizim yazılımı DXF dışa aktarımı destekler:

• AutoCAD — orijinal format sahibi
• SolidWorks — 3D modelden 2D DXF projeksiyon
• Fusion 360 — yaygın bulut tabanlı CAD
• LibreCAD — ücretsiz açık kaynak
• QCAD — basit DXF üretim için optimize
• Inkscape — SVG'den DXF dönüşüm (dikkat gerektirir)

SketchUp ve benzeri 3D modelleme programları DXF üretiminde sınırlıdır; kesim için doğrudan kullanılması önerilmez.

Birim Ayarı: mm Zorunlu

DXF dosyasının birimi metrik (millimeter) olmalıdır. AutoCAD'de "Drawing Units" inç ile başlamış bir çizim varsayılan olarak inç dışa aktarır. CNC tezgah ise milimetre okur. 25.4 katı sapma yaşamamak için CAD'de "Insertion Units" ve "Drawing Units" hem mm seçilmelidir. Üretim öncesi DXF dosyası bir görüntüleyicide (DraftSight, eDrawings) açılarak ölçü kontrolü yapılmalıdır.

Layer Yapısı

CNC siparişinde her operasyon için ayrı layer kullanılır. Atölye CAM yazılımı layer adına bakarak hangi takımı çalıştıracağına karar verir.

Layer adı atölye standardına uygun değilse atölye varsayım yapmak zorunda kalır. Doğru kabul gören uygulama, sipariş öncesi atölyeden layer şablonu istemektir.

Spline ve Eğrilerin Dönüşümü

CAD'de çizilen kavisli çizgiler iki farklı matematiksel forma sahip olur: SPLINE (kübik bezier) veya POLYLINE (segmentli). CNC tezgahı çoğunlukla POLYLINE okur; SPLINE'ı segmentlere çevirmesi gerekir. Bu otomatik dönüşüm bazen yanlış sonuçlanır.

Doğru pratik, dosyayı dışa aktarmadan önce CAD içinde "FLATTEN" veya "SPLINEDIT > Polyline" komutu çalıştırarak tüm SPLINE'ları POLYLINE'a dönüştürmektir. Polyline segment sayısı artırılırsa eğri 0.1 mm'den daha düşük sapma ile temsil edilir.

Ölçek 1:1

DXF tezgaha geldiğinde olduğu gibi kesilir; "ölçeklendirilecek" gibi bir varsayım yoktur. Çizimin gerçek dünya boyutu ile birebir aynı ölçüde olduğundan emin olunmalıdır. Yaygın hata: paftaya 1:10 ölçekte yerleştirilen parçanın paftayı dışa aktarmak — sonuç 10 kat küçük dosya.

Kapalı Konturlar

Kesilen bir parçanın dış konturu kapalı bir polyline olmalıdır. Açık konturda CAM yazılımı parçanın iç tarafını dış tarafından ayırt edemez. Boşluk varsa "JOIN" veya "PEDIT > Close" ile kontur kapatılır. Görsel olarak kapalı görünen ama mikron sapması olan polyline'lar da hata oluşturur; bu sebeple "PEDIT > Width = 0" ile sıfırlama önerilir.

Üst Üste (Çakışan) Hatlar

İki polyline aynı yer üzerinden geçiyorsa CNC iki kez kesim dener; takım kırılır veya parça hasar görür. Çizim sonu "OVERKILL" gibi temizleme komutları ile çakışan ve duplicate hatlar temizlenmelidir.

Atölyenin Kabul Ettiği Standartlar

BAK CNC'de DXF kabul standartları şöyledir:

• Birim mm, ölçek 1:1
• Tüm konturlar kapalı polyline
• Layer adları İngilizce ve standart şablona uyumlu
• SPLINE yerine POLYLINE
• Maksimum dosya boyutu 10 MB
• İç içe geçmiş parçalar ayrı layerda gruplanmış

Bu kurallara uymayan dosyalar atölye CAD operatörü tarafından düzenlenir; bu işlem ek bir saatlik süre ve ücret kalemi olarak siparişe yansır.

Online Sipariş ile Otomatik Kontrol

BAK CNC online sipariş sistemi DXF yüklendiğinde otomatik bir geometri kontrolü yapar: kapalı kontur testi, layer kontrolü, ölçek tutarlılığı ve duplicate hat tespiti. Hata bulunursa müşteri uyarılır ve düzeltme önerisi gösterilir.

Özet

DXF dosyası, CNC kesim siparişinin can damarıdır. mm birim, kapalı kontur, doğru layer ve POLYLINE dönüşümü dört temel kuraldır. Atölye standartlarına uymayan dosya geri çevrilir veya ek ücretle düzeltilir. Detaylı şablon ve örnek dosya için teknik ekiple iletişime geçebilirsiniz.